EĞİTİM ÜZERİNE YAZILAR

YENİ EĞİTİM SİSTEMİNDE ÖĞRETMENİN ROLÜ

( Bilgisayarlar öğrencilere her türlü bilgi ve veriyi sunabilirler, ancak öğrenciyi sevemezler. Onlara ilgi ve şefkât, sıcaklık, hoşgörü ve anlayış gösteremezler. )

Eğitim hangi araçlarla, hangi ortamda yapılırsa yapılsın öğretmen eğitimin "olmazsa olmaz" ögelerinden biri olarak varlığını koruyacaktır. Kuşkusuz yeni eğitim ortamında öğretmenin rolü ve sorumlulukları da yeni boyutlar kazanacaktır. Bu ortamda öğretmen, öğrenci merkezli eğitim stratejisini benimsemek ve uygulamak durumunda kalacaktır. Öğretmen eğiticilik özelliği korunmakla birlikte öğretme etkinliğinde farklı görevler de üstlenecektir. Yeni eğitim modelinde öğretmen bilgi birikimini aktarmaktan çok, yönlendirici; öğrencilere neyi, nerelerden ve nasıl öğrenebileceğini; hangi eğitim araçlarından nasıl yararlanacakları gösterecektir. Bunun dışında en iyi şekilde yetiştirildiğini varsaydığımız öğretmenin görevi hazırladığı gerçekçi planlar doğrultusunda tam güdülenmeyi (motivasyonu) sağlayacak yöntemleri uygulamak, yöntemlerin uygulamasında karşılaşılan sorunları çözmek; öğrencilerin beceri, eğilim, öğrenme hızlarını öğrenerek bunlara uygun öğretim programları düzenlemek, bunları uygulamak ve sonuçlarını değerlendirmek olacaktır. Öğrencideki duyusal alanın doldurulması etik ve törel değerlerin aktarılması ve evrensel değerlerin yakalatılmasında da yüzyılımızın öğretmenine pek önemli görevler düşecektir.

Eğitim bilimci yazar İbrahim Ethem Başaran bugünün ve yarının ideal öğretmeni şu şekilde tanıtıyor.

Şu gerçek hiçbir zaman göz ardı edilmemelidir: Bilgisayarlar öğrencilere her türlü bilgi ve verileri sunabilirler, uygulama sonuçlarını değerlendirebilirler, öğrenci katılganlığını sağlayabilirler... Ancak öğrenciyi sevemezler, onlara ilgi ve şefkât, sıcaklık, hoşgörü ve anlayış gösteremezler.

İYİ BİR ÖĞRETMENİN ÖZELLİKLERİ

Karakter Yönünden

Öğrencilerini sever ve onlarla bir arada bulunmaktan zevk duyar.
Öğrenmekten haz duyar.
Enerjik ve sağlıklıdır.
Hevesli ve isteklidir.
Planlı ve düzenlidir.
Duygusal olgunluğa ulaşmıştır.
Coşkularında durulaşmıştır.
Kendine güvenir.
Korku ve kaygılardan sıyrılmıştır.
Öğrencilerini beğenmede cömerttir.
İyi ilişkiler kurmada beceriklidir.
Başkalarıyla kaynaşabilir.
Doğru ve yansızdır.
Hoşgörülüdür.
Şakadan hoşlanır.
Sabırlı ve sinirlerine egemendir.

Toplumsal Uyum Yönünden

Öğretmenliğe uygun bir yaşamı vardır.
Öğrencilerini olduğu gibi kabul eder.
Öğrencilerini, kendi güdülerini doyurmada araç olarak kullanmaz.
Öğrencileriyle duygudaştır.
Öğrencilerine birer kişi olarak davranır.
Öğrencilerine karşı eşuyumludur.
Öğrencilerine dostça davranır.

Öğretim Yönünden

Çalışmalarını özenle planlar.
Öğrenmenin her öğrencinin yaratıcı çabaları ile gerçekleşeceğini bilir.
Gerçekleri öğrencilerine sunmaktan çekinmez.
Çağdaş öğrenme ilkelerini benimser ve uygular.
Öğrencilerin anlamasına önem verir.
İşlerini süresi içinde düzenli yapar.
Öğrencilerine ayrı ayrı yardım eder.
Öğrencilerin düşüncelerini dersinde kullanır.
Konularını öğrencilerinin ilgilerine bağlar.
Öğrencilerinin düşüncelerini ortaya koymasına olanak hazırlar.
Öğrencilerinin öğrenme güçlüklerini tanır.
Disiplin için yapıcı önlemler alır.
Yapıcı bir disiplin uygular.
Kendini yetiştirmeye ilgili ve heveslidir.
Toplumsal etkinliklere katılır.
Akıcı konuşmaya çalışır.
Çevre kaynaklarından yararlanır.
Eğitim teknolojisini iyi kullanır.

VERİMLİ DERS ÇALIŞMA YOLLARI

Öğrenme istek ve arzusunu taşımayan, ve öğrenmenin gerekliliğine inanmayan hiçbir öğrenciye hiçbir ders aracı, hiçbir öğretmen yardımcı olamaz. Arzu ve istek olmadığı zaman ilgi ve dikkat kolayca dağılır. Bu da başarıyı etkileyen en önemli engeldir.

Ancak, bazı öğrenciler yeterince istekli olmalarına, gayret göstermelerine karşın beklenilen başarıyı gösterememektedirler. Bu durum, çok büyük bir ölçüde çalışma yöntemini bilememekten kaynaklanmaktadır. Verimli ders çalışma yollarını öğrenen ortalama bir öğrenci, zamanını ve enerjisini en verimli bir şekilde kullanarak başarılı olabilecektir.

Her şeyden önce çalışma saatlerinizi bir programa bağlamalısınız. Bu, zamanı en ekonomik biçimde kullanmanızı sağlayacaktır. Bu program, ne zaman çalışacağınızı, ne zaman dinleneceğinizi, ne zaman kitap okuyacağınızı, ne zaman eğleneceğinizi size söyleyecektir.

Böyle bir programınız yoksa eğlenmeye, gezmeye ve dinlenmeye - istemeseniz bile - çok zaman ayırdığınızı göreceksiniz. Bu nedenle kendinize en uygun programı büyüklerimize de danışarak hazırlamanız gerekir.
Program hazırlarken bir oturumluk çalışma süresinin uzunluğu, öğrencinin yaşı, kapasitesi, dersin türü göz önüne alınarak ayarlanmalıdır. Bu süre öğrencinin en uzun dikkatli algı süresi ölçülerek belirlenmelidir. Bu süreden sonra çok kısa bir mola verilmelidir.

Mola uzun, çalışma süresi kısa olursa öğrenilen konuların unutulması ve sonraki öğrenileceklerle ilişkilendirilmesi sorunu yaşanır. Özellikle de bütünlük gösteren konuların çalışılmasında buna çok dikkat edilmelidir. Ancak mola verilmeden yoğun çalışmanın da sağlıklı bir çalışma olmadığı bilinmelidir.

Verimli ders çalışabilmek için size ait bir çalışma ortamınız olmalıdır . Bu çalışma ortamının aydınlanma, ısınma gibi fiziki koşullarının iyi düzenlenmiş olması; kaynak kitap, sözlük, cetvel gibi eğitim araçlarının her an elinizin altında bulunması gerekir.

Bunlardan birini aramaya kalkmak derse olan ilginizi dağıtabilir. Bunun dışında çalışma ortamında olmaması gerekenler de vardır; resim, poster, biblo, gazete, oyuncak gibi nesneler sizi çalışma ortamından alıp başka yerlere götürebilir.
Özellikle bağıntılı, ön koşullu dersleri çalışılırken bilinmesi gereken temel konular öğrenilemeden yapılan çalışmaların verimli sonuç vermeyeceği unutulmamalıdır. Bu temelsiz bina kurmaya kalkmak demektir.

En önemli ancak gözardı edilen etkenlerden biri de hızlı ve doğru okuma alışkanlığı edinmektir. Bu alışkanlığın tekniğini öğreten kitaplar, kurumlar bulunmaktadır. Ayrıca size kalan zamanlarda çeşitli türden kitaplar okumak hem bu yönünüzü hem de algılama ve yorumlama gücünüzü geliştirecektir.

Öğrenmede tekrarın önemi büyüktür. Tam olarak anlaşılmamış, netleşmemiş konular tekrar çalışılmalı, çalışılırken hatırlatıcı kısa notlar alınmalıdır.

Anlayarak, kavrayarak öğrenme ezbere dayalı öğrenmeden hem daha kolay hem daha kalıcıdır. Üstelik bu şekilde öğrendiklerinizi kolaylıkla yaşantınıza da aktarabilirsiniz. Anlayarak kavrayarak öğrenmek, ne öğrendiğini, niçin öğrendiğini sorgulayarak öğrenmek demektir.

En verimli ders masa başında çalışılır. Kaykılarak, yatarak ders çalışmak en kısa sürede sizi gevşetecek, ders çalışma isteğinizi yok edecektir.

Sevgili öğrenciler unutmayınız ki anneniz, babanız ya da öğretmeniniz için ders çalışmıyorsunuz. Çalışmanın yararını ya da çalışmamanın zararını kendiniz göreceksiniz. Gelecek sizin geleceğiniz. Yarınların bugünlerden kurulduğunu sakın unutmayınız. 21. Yüzyılın her yönüyle seçkin bir bireyi olmak ya da olmamak... Seçim sizin.